Senna ve 2005 yazı takvimi
Ağır ağır dönen helikopter pervanesinin yarattığı rüzgarın etkisiyle başını hafifçe öne eğmiş olan Profesör Doktor Sid Watkins’in gözleri, hemen sağındaki sedyede yatan adamın yüzüne kilitlenmişti. Kollarını iki yana çaresizce sallandırmış, başındaki kepten taşan saçları rüzgarda sallanan kırmızı kıyafetli Profesör Watkins, tarihin yetiştirdiği en yetenekli pilotlardan biriyle adeta gözleriyle vedalaşıyordu.
1 Mayıs 1994 günü Eurosport ekranlarının başındaki milyonlarca insan Formula 1 tarihinin en dramatik anlarından birine tanık oldular; Brezilya’lı pilot Ayrton Senna, dünyanın gözleri önünde hayata veda ederken, eski dostlarından biri ve yarışı canlı olarak sunan Eurosport spikeri John Watson’ı zor anlar bekliyordu.
Kazadan sadece birkaç dakika öncesinde, 1994 İtalya Grand Prix’sinin 2. turunda Ayrton Senna ve Michael Schumacher meşhur ‘Tamburello’ virajına arka arkaya yaklaşırken eski Formula 1 pilotu ve Eurosport spikeri John Watson’ın dudaklarından şunlar dökülüyordu:
“Tamburello’ya gelirken Schumacher, Senna’dan kopmamaya çalışıyor, bu viraja gelirken daha iyi yol tutan Benetton’u ile arayı biraz daha kapayabileceğini biliyor. Ama Senna da bu viraj çıkışındaki düzlükte avantajlı olacağının farkında, Williams’ın motoru daha güçlü...” (Schumacher’in araç önü kamerasından görünen Senna’nın aracı asfaltın koyu renkli bölümüne varıyor).
“Senna liderliği bırakmak istemiyor, Tamburello’da Schumacher’in arayı kapatmasına izin vermeyecek. Bu uzun ve hızlı, tam gaz geçilen bir viraj, neredeyse saatte 190 mil (310 km/s) hızlara ulaşılıyor, Senna burada şansını deneyecek!” (Senna’nın aracı aniden sağa doğru seğirtiyor).
“Oh!! Senna’nın başı dertte... Senna yol dışına çıktı!” (Araç yol dışına çıkıp hızla duvara çarpıyor, Watson’ın ses tonu yükseliyor, tane tane konuşmaya başlıyor). “Senna için birşeyler çok ters gitti!” (Araç hızla duvardan geri sekiyor, parçalar havada uçarken tekrar yere konuyor, piste doğru geri geri sürükleniyor).
“Virajın yaklaşık dörtte üçünü geçtiği anda Senna’nın aracı aniden sağa doğru döndü ve tüm hızıyla yol dışına çıktı.!” (Watson duraklıyor, birkaç saniye susuyor).
Kazadan sadece birkaç dakika öncesinde, 1994 İtalya Grand Prix’sinin 2. turunda Ayrton Senna ve Michael Schumacher meşhur ‘Tamburello’ virajına arka arkaya yaklaşırken eski Formula 1 pilotu ve Eurosport spikeri John Watson’ın dudaklarından şunlar dökülüyordu:
“Tamburello’ya gelirken Schumacher, Senna’dan kopmamaya çalışıyor, bu viraja gelirken daha iyi yol tutan Benetton’u ile arayı biraz daha kapayabileceğini biliyor. Ama Senna da bu viraj çıkışındaki düzlükte avantajlı olacağının farkında, Williams’ın motoru daha güçlü...” (Schumacher’in araç önü kamerasından görünen Senna’nın aracı asfaltın koyu renkli bölümüne varıyor).
“Senna liderliği bırakmak istemiyor, Tamburello’da Schumacher’in arayı kapatmasına izin vermeyecek. Bu uzun ve hızlı, tam gaz geçilen bir viraj, neredeyse saatte 190 mil (310 km/s) hızlara ulaşılıyor, Senna burada şansını deneyecek!” (Senna’nın aracı aniden sağa doğru seğirtiyor).
“Oh!! Senna’nın başı dertte... Senna yol dışına çıktı!” (Araç yol dışına çıkıp hızla duvara çarpıyor, Watson’ın ses tonu yükseliyor, tane tane konuşmaya başlıyor). “Senna için birşeyler çok ters gitti!” (Araç hızla duvardan geri sekiyor, parçalar havada uçarken tekrar yere konuyor, piste doğru geri geri sürükleniyor).
“Virajın yaklaşık dörtte üçünü geçtiği anda Senna’nın aracı aniden sağa doğru döndü ve tüm hızıyla yol dışına çıktı.!” (Watson duraklıyor, birkaç saniye susuyor).
“Her tarafta Williams-Renault’nun parçaları var. Sarı bayraklar sallanıyor, yarışın bu ikinci turunda Senna’nın aracında birşeyler ters gitmiş olmalı! (İlk kurtarıcı Senna’nın aracına varıyor, diğerleri de hızla yaklaşıyor). San Marino’da yine drama yaşıyoruz... Bu çok büyük bir kazaydı, çok büyük bir darbeydi. Senna’nın aracının 190 mil hızda olduğunu sanıyorum, yaklaşık olarak bu süratle yoldan çıkmış ve düz duvara buna yakın bir hızla çarpmış olmalı. Çok, çok ciddi bir durum...” (Watson yine susuyor, söyleyecek birşey bulamayınca, yayın arkadaşı İrlandalı spiker Allard Kalf mikrofonu alıyor).
“Evet, Ayrton Senna hala aracının içinde hareketsiz duruyor. Sağlık direktörü Profesör Sid Watkins’in olay yerine varmasını bekliyoruz. Birazdan sanıyorum Watkins kaza yerine varacak ve yarış durdurulacak...”
John Watson sonradan verdiği bir röportajda şöyle söyleyecekti:
“Kazadan hemen sonra Eurosport yetkililerine yayını durdurmayı önerdik ve durdurmazlarsa yarışı sunmayı bırakacağımızı söyledik. Ancak Eurosport talebimizi reddetti ve bize gerekirse Fransız yedek spiker grubuyla yayına devam edileceğini söylediler. Allard ile kısaca konuştuk ve bu işin yapılması gerekiyorsa, hiç değilse, biz yapmalıyız kararına vardık. Motorsporları tarihinin belki de en önemli karakteri milyonların oturma odalarındaki TV’lerde hayata veda ediyordu. Televizyonculuk tarihinin belki de en dramatik, en güçlü, en duygu dolu görsellerini capcanlı izlemek ve milyonlara anlatmak zorunda olmanın bu kadar ağır bir sorumluluk olacağını düşünemezdik bile...”
* * *
John Watson’ın tesbiti teorik olarak doğruydu ama Senna o gün hayata veda ederken gerçek bir yarışçının karakterini sembolize etti. Bir anlamda ölümsüzleşti. John Watson ise belki de koşarak uzaklaşmak istediği anlarda mikrofonunun başında kalarak bu karamsar dakikalardaki gözlemlerini kendini dinleyenlerle paylaştı. Şampiyon pilot Senna hayatının en zor anında direksiyonunun başındaydı. Haberci John Watson da aynı anda mikrofonunun başında.
* * *
Kayda geçmeyen olaylar, zamanın içinde yitip gidiyor, altındaki emeğin, içindeki duygunun hiçbir önemi kalmıyor...
Motorsporlarında buzdağının altında kalıp görünmeyen duyguyu; birbirinden renkli karakterleri ve mücadelelerini; servis alanlarında, start - finiş tabelaları arasında sıkışıp kaybolan detayları; kameraların görüş alanı dışında kalan boyutları; hırsı, sevinci, coşkuyu, üzüntüyü ve hem kazanan hem de kazanamayanın hikayelerini duymak, tarafsız olmayı ilke edinmiş, ama tarafsızlık uğruna fikirsiz kalmayan Verbal Kint’in gözünden okumak istiyorsanız:
Verbal Kint 2005 Yazı Takvimi:
24 Mart: 2005 Sezon öncesi değerlendirme
23 Mayıs: Ege ve Pirelli Rallileri
20 Haziran: Uluslararası Türkiye Rallisi
25 Temmuz: Yeşil Bursa Rallisi
29 Ağustos: Hitit Rallisi
24 Ekim: Fiat / Kocaeli Rallileri ve Sezon Sonu değerlendirmesi
Sevgi ve saygılarımla,
Verbal Kint
verbal@verbalkint.com
